|  محمدعلی خادمیان |

| مدیر سلامت، ایمنی و محیط‌زیست هلدینگ خلیج‌فارس  |

جهان با چالش‌های جدی روبروست. بر همین اساس، سند توسعه پایدار توسط اعضای سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۵ در قالب ۱۷ هدف یا آرمان تصویب شد. هدف از تدوین این سند جهانی، تحقق صلح و رفاه برای همه مردم و کره زمین، درعین‌حال، مقابله با تغییرات اقلیمی و تلاش برای حفظ اقیانوس‌ها و جنگل‌ها است. اهداف توسعه پایدار ارتباط بین جنبه‌های محیط‌زیست، حوزه‌های اجتماعی و اقتصادی را در برمی‌گیرد.

 مفهوم توسعه پایدار، نوعی تلاش برای ترکیب مفاهیمِ در حال رشدِ حوزه‌ای از موضوعات محیط‌زیستی در کنار موضوعات اجتماعی - اقتصادی است. توسعه پایدار یک تغییر مهم در فهم رابطه انسان و طبیعت و انسان‌ها با یکدیگر است. این اندیشه، نقطه مقابل دیدگاه دو قرن گذشته انسان است که بر پایه جدایی موضوعات زیست‌محیطی و اجتماعی و اقتصادی شکل گرفته بود.

 بسیاری از چالش‌های مهم جهان امروز، در چارچوب پارادایم توسعه پایدار دنبال می‌شود. نظیر؛ چالش تغییرات آب‌وهوایی، کاهش آب شیرین، ماهیگیری بیش از حد اقیانوس‌ها، جنگل‌زدایی، آلودگی آب‌وهوا و تلاش برای تغذیه سیاره چند میلیاردنفری.

 از منظر محیط‌زیستی، اصول توسعه پایدار ناظر به مدیریت و حفاظت از منابع طبیعی، اکوسیستم‌ها، آب‌وهوا و جو زمین است تا نسل کنونی و نسل‌های آینده از زندگی مناسب و مطمئن برخوردار شوند.

 چارچوب امروزی توسعه پایدار بسیار استوار است، اگرچه هنوز راه زیادی در پیش است. آخرین گزارش IPCC نشان داد که باید تغییرات بزرگی به‌سرعت در مورد کاهش انتشار CO2 رخ دهد تا افزایش دمای کره زمین زیر ۲ درجه سانتیگراد نگه داشته شود و از تأثیرات ویرانگر آن جلوگیری گردد.

 اسباب و عوامل بسیاری موجب شده تا موضوع تغییرات آب‌وهوایی به‌عنوان اولین فاکتور در لیست بلند چالش‌های دامن‌گیر پایداری زمین مطرح شود. این رشته تغییرات اقلیمی حادترین بحرانی است که حیات سیاره ما را تحت‌تأثیر قرار داده است. منشأ عمده آن، گرم‌شدن تدریجی سیاره زمین و اثرات گازهای گلخانه‌ای و نهایتاً سوزاندن سوخت‌های فسیلی است.

 تردید نیست، مسئولیت اصلاح روند فعلی بر عهده ما، انسان‌ها است. زیرا سرچشمه این معضلات، اراده و رفتار بشری است، بنابراین تنها راه‌حل واقعی این است که از سوخت‌های فسیلی مخرب فاصله گرفته و به انرژی‌های پاک و پایدار جایگزین روی بیاوریم. این جایگزین‌ها می‌توانند اشکال تجدیدپذیر انرژی یا وسایل نقلیه الکتریکی/هیبریدی باشند.

 «رشد اقتصادی پایدار» از نظر زیست‌محیطی نام دیگری برای مفهوم توسعه پایدار است. هدف آن، دستیابی به هماهنگی بین پایداری زیست‌محیطی، پایداری اقتصادی و پایداری سیاسی - اجتماعی است. توسعه پایدار همیشه ما را تشویق می‌کند تا با تغییر تدریجی شیوه‌های توسعه و استفاده از فناوری‌های نوین، منابع خود را حفظ و ارتقا دهیم. همه کشورها باید نیازهای اساسی خود از قبیل؛ اشتغال، غذا، انرژی، آب و بهداشت را تأمین کنند. همه شهروندان حق داشتن یک محیط سالم، ایمن و پاک را دارند و با کاهش آلودگی، فقر و بیکاری می‌توان به‌راحتی به این امر دست یافت.

 اهداف توسعه پایدار یا اهداف جهانی، مجموعه‌ای از ۱۷ هدف جهانی به‌هم‌پیوسته است که به‌منظور ارائه طرحی برای دستیابی به آینده بهتر و پایدارتر برای همه، طراحی شده‌اند. اهداف توسعه پایدار (sustainable development goals) که به‌عنوان «اهداف جهانی» نیز شناخته می‌شوند، در سال ۲۰۱۵ توسط سازمان ملل متحد به‌عنوان یک فراخوان جهانی جهت اقدام برای پایان‌دادن به فقر، حفاظت از کره زمین و تضمین اینکه تا سال ۲۰۳۰ همه مردم از صلح و رفاه برخوردار خواهند بود، تصویب شد.

 با مطرح‌شدن اهداف توسعه پایدار در سال ۱۹۹۲، کشورها و به‌تبع آن کسب‌وکارها در جوامع مختلف به دنبال راه‌حلی بودند که رسیدن به رشد اقتصادی را با رعایت اهداف توسعه پایدار، میسر سازند. با شناخت عمیق این اهداف، در مدل‌های کسب‌وکار، تغییراتی ایجاد شد تا سازگاری رشد اقتصادی با توسعه پایدار را ممکن سازد. گروه صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس به‌عنوان یک بنگاه اقتصادی ۱۷ آرمان توسعه پایدار سرلوحه کلیه فرایندهای خود قرار داده است.

 این گروه علی‌رغم موانع و تنگناهای ناشی از تحریم‌های اقتصادی همواره در مسیر توسعه پایدار گام برداشته است.

 در مجموع، شرکت صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس با بهره‌گیری از تجارب، استانداردها و الگوهای موفق جهانی کوشیده است، اهداف توسعه پایدار را حول موضوعات و محورهای ذیل دنبال کند:

 ایجاد زیرساخت‌های توسعه‌ای برای جوامع محلی در مناطق عملیاتی شرکت، ایجاد برابری و عدم تبعیض در فرایندهای استخدام و توزیع موقعیت‌های شغلی و مناصب مدیریتی، تصفیه پساب‌های صنعتی و بازچرخانی آنها در فرایند تولید، سیاست‌گذاری در تولید و تأمین آب از منابع تجدیدپذیر دریا و تصفیه و استفاده از پساب‌های شهری در فرایندهای تولید، تعریف و اجرای پروژه‌های کربن‌زدایی جهت مقابله با تغییرات اقلیمی، کمک به گشایش اقتصادی و تأمین نیازهای اساسی مردم از طریق بازگرداندن ارز ناشی از صادرات، ایجاد فضای رقابتی، اشتغال آفرینی، ارتقای دانش و مهارت نیروی انسانی و اولویت‌بخشی به جذب نیروهای بومی.

 امید که در سایه افزایش آگاهی عمومی و مشارکت نظام‌مند دستگاه‌های مختلف به‌ویژه بنگاه‌های اقتصادی و صنعتی در پیشبرد اندیشه توسعه پایدار، فردایی بهتر، امن‌تر و درخشان‌تر برای ملت‌ها مردم ایران عزیز رقم بخورد.

منبع : ویژه نامه پیام ما ( خرداد 1404) 
جهت مشاهده فایل پی دی اف اینجا را کلیک کنید